Kwetsbare weggebruikers & preventief rijden

Introductie

Leestijd: ±5 min

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Oooooh, zachtjes nu! Niet iedereen op de weg zit veilig in een stalen koets zoals jij. Denk aan voetgangers, fietsers, kinderen en ouderen, onze kwetsbare weggebruikers. Zij hebben geen bumper of gordel om hen te beschermen en zijn dus extra afhankelijk van de aandacht van bestuurders. In deze bocht ontdek je welke verkeersregels speciaal bedoeld zijn om deze weggebruikers te beschermen en hoe jij als bestuurder veilig en respectvol met hen omgaat. Want een goede bestuurder kijkt niet alleen naar de weg, maar ook naar de mensen erop.

Raadpleeg de officiële Belgische wegcode (3 juni 2024) op wegcode.be.

Kwetsbare weggebruikers

- Samenvatting van Art. 33, 34, 37, 38, 39, wegcode 3 juni 2024

1. Wie zijn kwetsbare weggebruikers?

Kwetsbare weggebruikers zijn verplaatsen zich op de weg zonder de bescherming van een metalen carrosserie. Omdat ze weinig of geen fysieke bescherming hebben, zijn ze bij een ongeval extra kwetsbaar.

Voorbeelden :

  • Voetgangers
Een moeder met haar kind wandelen op straat
  • Fietsers en lichte voortbewegingstoestellen
Een fietser fietst op de openbare weg
  • Bromfietsers
Een bestuurder en een passagier op een bromfiets die op de openbare weg rijden

2. Voetgangers

2.1 Afstand houden

  • Binnen de bebouwde kom: minstens 1 meter afstand.
  • Buiten de bebouwde kom: minstens 1,5 meter afstand.
Auto die op veilige afstand van 1,5 meter naast voetgangers rijdt buiten de bebouwde kom

2.2 Kinderen

  • Kinderen kunnen de weg plots oversteken. Pas je snelheid aan en hou er rekening mee dat je mogelijk moet stoppen, vooral in de buurt van scholen tijdens de schooluitgang.
Kinderen verlaten school, bestuurder verlaagt snelheid voor extra veiligheid

2.3 In- en uitstappen Zware overtreding

  • Stoepzijde: Vertraag wanneer een bus passagiers laat in- of uitstappen aan de stoepzijde van de weg.
Mensen stappen uit een bus
  • Rijbaanzijde: Stop wanneer passagiers in- of uitstappen aan de zijde van de rijbaan.
Kinderen stappen uit een bus langs de straat kant

2.4 Oversteekplaats Zware overtreding

  • Geef altijd voorrang aan voetgangers die een oversteekplaats betreden of willen betreden.
Voetganger die voor een oversteekplaats staat Voetganger die voor een oversteekplaats staat
  • Rijd nooit door een oversteekplaats als je door drukte moet stoppen op de oversteekplaats.
Rode kruis op een oversteekplaats Rode kruis op een oversteekplaats

2.5 Oversteken buiten een oversteekplaats

  • Is er geen oversteekplaats binnen 20 meter, dan moeten voetgangers zelf extra op het verkeer letten. Je hoeft hen dan geen voorrang te geven.
Blokmodel van een straat zonder oversteekplaats Blokmodel van een straat zonder oversteekplaats

3. Fietsers en bromfietsers

3.1 Afstand houden

  • Binnen de bebouwde kom: minstens 1 meter afstand.
  • Buiten de bebouwde kom: minstens 1,5 meter afstand.
Auto houdt 1 meter afstand van fietser binnen de bebouwde kom

3.2 Op de rijbaan

  • Binnen de bebouwde kom: fietsers mogen naast elkaar rijden, tenzij ze het verkeer hinderen.
Twee fietsers rijden naast elkaar binnen de bebouwde kom
  • Buiten de bebouwde kom: fietsers moeten achter elkaar rijden, tenzij ze in een groep zijn van 15 fietsers of meer.
Een groep fietsers die op de openbare weg rijden

3.3 Oversteekplaatsen

  • Fietsers voor een fietsoversteekplaats hebben geen voorrang in tegenstelling tot voetgangers.
Blokmodel van een straat met een oversteekplaats voor fietsers Blokmodel van een straat met een oversteekplaats voor fietsers

4. Groepen weggebruikers Zware overtreding

Het is verboden om een groep weggebruikers te doorsnijden.

Een auto breekt door een groep fietsers
Professor Wegcode

Goed begonnen. Tijd om door te gaan naar stap twee.

Preventief Rijden

1. Wat is preventief rijden?

Preventief rijden betekent dat je vooruit denkt en situaties op tijd inschat om ongevallen te voorkomen.

1.1 Anticiperen op situaties

  • Je kijkt ver vooruit en herkent mogelijke gevaren op tijd, zoals remmende voertuigen, oversteekplaatsen of wegwerken.
Voetgangers op de openbare weg met auto die nadert

1.2 Veilige volgafstand

  • Houd altijd een veilige afstand tot je voorligger, zodat je voldoende tijd hebt om te reageren.
Auto rijdt veilig op de autosnelweg met voldoende afstand

1.3 Snelheid aanpassen

  • Pas je snelheid aan de omstandigheden aan (weer, drukte of wegtoestand).
Openbare weg met druk verkeer

1.4 Communicatie

  • Gebruik richtingaanwijzers en signalen zodat andere weggebruikers weten wat je gaat doen.
Auto die zijn richtingaanwijzer gebruikt

1.5 Inhalen en afslaan

  • Doe dit voorzichtig, met extra aandacht voor dode hoeken en tegenliggers.
Auto die ingehaald wordt op de autosnelweg

2. Op de autosnelweg

Op autosnelwegen is preventief rijden extra belangrijk door de hoge toegelaten snelheid.

2.1 Invoegen

  • Versnel op de invoegstrook zodat je vlot kunt invoegen zonder het verkeer te hinderen.
Blokmodel van een invoegstrook Blokmodel van een invoegstrook

2.2 Uitvoegen

  • Verminder geleidelijk je snelheid en gebruik tijdig je richtingaanwijzers.
Blokmodel van een afrit Blokmodel van een afrit

2.3 In files

  • Vertraag voordat je de file nadert, houd voldoende afstand en let op achterliggers.
Auto nadert een file op de autosnelweg

2.4 2-secondenregel

  • Houd minstens 2 seconden afstand tot je voorligger. Kies een vast punt langs de weg: passeer dat punt pas 2 seconden nadat de auto vóór je dat deed.
Auto rijdt veilig op de autosnelweg met voldoende afstand

Examenvraag

Professor Wegcode

Ik daag je uit, : waar moet je kijken om preventief te rijden?

  • A. Net voor je auto.
  • B. Twee auto's voor je.
  • C. Ver vooruit.
Professor Wegcode

Je kennis groeit. Tijd voor het volgende onderwerp.

Dode hoek

De dode hoek is het gebied rond een voertuig dat de bestuurder niet kan zien via de spiegels.

1. Locatie

Bevindt zich aan de zijkanten en de achterzijde van het voertuig.

Illustratie van de dode hoek rond een auto, met gearceerde zones die de bestuurder niet kan zien

1.1 Grote voertuigen

Deze hebben een grotere dode hoek en vormen daardoor een extra gevaar voor voetgangers, fietsers en andere weggebruikers.

Illustratie van de dode hoek rond een vrachtwagen, met gearceerde zones die de bestuurder niet kan zien
Professor Wegcode

Stap drie voltooid. Klaar voor het volgende onderwerp?

Claxoneren

- Samenvatting van Art. 48, wegcode 3 juni 2024

Je mag alleen geluidstoestellen gebruiken die zijn toegestaan door de wegcode en de technische regels van voertuigen.

1. Correct gebruik

1.1 Kort signaal

Geluidssignalen moeten zo kort mogelijk zijn en dienen uitsluitend als waarschuwing om een ongeval te voorkomen.

Illustratie van correct gebruik van de claxon door Professor Wegcode als waarschuwingssignaal

1.2 Buiten bebouwde kom

Het gebruik van de claxon is toegestaan om een bestuurder te waarschuwen die men wil inhalen.

Verkeersbord R27: einde van de bebouwde kom Verkeersbord R27: einde van de bebouwde kom

1.3 's Nachts

Tussen zonsondergang en zonsopgang gebruik je, behalve bij dreigend gevaar, geen claxon maar een lichtsignaal met grootlichten.

Illustratie van een auto van achter gezien die s'nachts rijdt
Professor Wegcode

Super!
Een stap dichter bij het theorie-examen.
Er liggen nog heel wat verkeersavonturen op je te wachten!

Volgende stap

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen?