Kwetsbare weggebruikers & preventief rijden

Leestijd: ±5 min

Introductie

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Oooooh, zachtjes nu! Niet iedereen op de weg zit veilig in een stalen koets zoals jij. Denk aan voetgangers, fietsers, kinderen, ouderen… onze kwetsbare weggebruikers. Zij hebben geen bumper, geen gordel alleen hun reflexen en die zijn niet altijd even snel. Daarom leer je in dit deel hoe je vooruit denkt in het verkeer: we noemen dat preventief rijden. Je leert risico’s inschatten, gevaren vermijden en anderen beschermen voor ze zelf weten dat ze gevaar lopen. Want een goeie bestuurder kijkt niet alleen naar de weg, maar ook naar de mensen erop.

Raadpleeg de officiële Belgische wegcode (3 juni 2024) op wegcode.be.

Kwetsbare weggebruikers

- Samenvatting van Art. 33, 34, 37, 38, 39, wegcode 3 juni 2024

1. Voetgangers

1.1 Afstand houden

  • Binnen de bebouwde kom: minstens 1 meter afstand.
  • Buiten de bebouwde kom: minstens 1,5 meter afstand.
Auto die op veilige afstand van 1,5 meter naast voetgangers rijdt buiten de bebouwde kom

1.2 Kinderen

  • Kinderen kunnen de weg plots oversteken. Pas je snelheid aan en hou er rekening mee dat je mogelijk moet stoppen, vooral in de buurt van scholen tijdens de schooluitgang.
Kinderen verlaten school, bestuurder verlaagt snelheid voor extra veiligheid

1.3 In- en uitstappen

  • Vertraag wanneer een bus passagiers laat in- of uitstappen aan de stoepzijde van de weg.
  • Stop wanneer passagiers in- of uitstappen aan de zijde van de rijbaan.
Mensen stappen uit een bus

1.4 Voorrang geven

  • Geef altijd voorrang aan voetgangers die een oversteekplaats betreden of willen betreden.
  • Rijd nooit door een oversteekplaats als je door drukte moet stoppen op de oversteekplaats.
Blokmodel van een straat met een oversteekplaats Blokmodel van een straat met een oversteekplaats

1.5 Oversteken buiten een oversteekplaats

  • Is er geen oversteekplaats binnen 20 meter, dan moeten voetgangers zelf extra op het verkeer letten. Je hoeft hen dan geen voorrang te geven.
Blokmodel van een straat zonder oversteekplaats Blokmodel van een straat zonder oversteekplaats

2. Fietsers en bromfietsers

2.1 Afstand houden

  • Binnen de bebouwde kom: minstens 1 meter afstand.
  • Buiten de bebouwde kom: minstens 1,5 meter afstand.
Auto houdt 1 meter afstand van fietser binnen de bebouwde kom

2.2 Op de rijbaan

  • Binnen de bebouwde kom: Fietsers mogen naast elkaar rijden, tenzij ze het verkeer hinderen.
Twee fietsers rijden naast elkaar binnen de bebouwde kom
  • Buiten de bebouwde kom: Fietsers moeten achter elkaar rijden, tenzij ze in een groep zijn van 15 fietsers of meer.
Een groep fietsers die op de openbare weg rijden

2.3 Oversteekplaatsen

  • Fietsers voor een fietsoversteekplaats hebben geen voorrang in tegenstelling tot voetgangers.
Blokmodel van een straat met een oversteekplaats voor fietsers Blokmodel van een straat met een oversteekplaats voor fietsers

3. Groepen weggebruikers

Het is verboden om een groep weggebruikers te doorsnijden.

Een auto breekt door een groep fietsers
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Prima! Je weet nu welke regels gelden voor kwetsbare weggebruikers en hoe je hen moet beschermen. In het volgende deel ontdek je wat preventief rijden is en hoe je door vooruit te kijken gevaarlijke situaties kunt voorkomen.

Preventief Rijden

1. Wat is het?

Preventief rijden betekent dat je vooruit denkt en situaties op tijd inschat om ongevallen te voorkomen.

1.1 Anticiperen op situaties

  • Je kijkt ver vooruit en herkent mogelijke gevaren op tijd, zoals remmende voertuigen, oversteekplaatsen of wegwerken.
Voetgangers op de openbare weg met auto die nadert

1.2 Veilige volgafstand

  • Houd altijd een veilige afstand tot je voorligger, zodat je voldoende tijd hebt om te reageren.
Auto rijdt veilig op de autosnelweg met voldoende afstand

1.3 Snelheid aanpassen

  • Pas je snelheid aan de omstandigheden aan (weer, drukte of wegtoestand).
Openbare weg met druk verkeer

1.4 Communicatie

  • Gebruik richtingaanwijzers en signalen zodat andere weggebruikers weten wat je gaat doen.
Auto die zijn richtingaanwijzer gebruikt

1.5 Inhalen en afslaan

  • Doe dit voorzichtig, met extra aandacht voor dode hoeken en tegenliggers.
Auto die ingehaald wordt op de autosnelweg

2. Op de autosnelweg

Op autosnelwegen is preventief rijden extra belangrijk door de hoge toegelaten snelheid.

2.1 Invoegen

  • Versnel op de invoegstrook zodat je vlot kunt invoegen zonder het verkeer te hinderen.
Blokmodel van een invoegstrook Blokmodel van een invoegstrook

2.2 Uitvoegen

  • Verminder geleidelijk je snelheid en gebruik tijdig je richtingaanwijzers.
Blokmodel van een afrit Blokmodel van een afrit

2.3 In files

  • Vertraag voordat je de file nadert, houd voldoende afstand en let op achterliggers.
Auto nadert een file op de autosnelweg

2.4 2-secondenregel

  • Houd minstens 2 seconden afstand tot je voorligger. Kies een vast punt langs de weg: passeer dat punt pas 2 seconden nadat de auto vóór je dat deed.
Auto rijdt veilig op de autosnelweg met voldoende afstand
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Ik daag je uit, leerling-bestuurder: waar moet je kijken om preventief te rijden?

  • Net voor je auto.
  • Twee auto's voor je.
  • Ver vooruit.

Sterk! Je hebt nu geleerd hoe belangrijk het is om preventief en aandachtig te rijden. Toch zijn er zones rond je voertuig die je niet altijd kunt zien. In het volgende deel leer je wat de dode hoek is, waar die zich bevindt en waarom extra voorzichtigheid nodig is.

Dode hoek

De dode hoek is het gebied rond een voertuig dat de bestuurder niet kan zien via de spiegels.

1. Locatie

Bevindt zich aan de zijkanten en de achterzijde van het voertuig.

Illustratie van de dode hoek rond een auto, met gearceerde zones die de bestuurder niet kan zien

1.1 Grote voertuigen

Deze hebben een grotere dode hoek en vormen daardoor een extra gevaar voor voetgangers, fietsers en andere weggebruikers.

Illustratie van de dode hoek rond een vrachtwagen, met gearceerde zones die de bestuurder niet kan zien
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Mooi zo! Je weet nu welke gevaren de dode hoek met zich meebrengt. Soms is waarschuwen noodzakelijk om een ongeval te voorkomen. In het volgende deel leer je wanneer en hoe je de claxon correct mag gebruiken volgens de wegcode.

Claxoneren

- Samenvatting van Art. 48, wegcode 3 juni 2024

Je mag alleen geluidstoestellen gebruiken die zijn toegestaan door de wegcode en de technische regels van voertuigen.

1. Correct gebruik

1.1 Kort signaal

Geluidssignalen moeten zo kort mogelijk zijn en dienen uitsluitend als waarschuwing om een ongeval te voorkomen.

Illustratie van correct gebruik van de claxon door Professor Wegcode als waarschuwingssignaal

1.2 Buiten bebouwde kom

Het gebruik van de claxon is toegestaan om een bestuurder te waarschuwen die men wil inhalen.

Verkeersbord R27: einde van de bebouwde kom Verkeersbord R27: einde van de bebouwde kom

1.3 's Nachts

Tussen zonsondergang en zonsopgang gebruik je, behalve bij dreigend gevaar, geen claxon maar een lichtsignaal met grootlichten.

Illustratie van een auto van achter gezien die s'nachts rijdt
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Proficiat! Je weet nu hoe je veilig omgaat met kwetsbare weggebruikers zoals voetgangers, fietsers en groepen op de weg. Daarnaast heb je geleerd wat preventief rijden inhoudt, hoe je dode hoeken herkent en waarom correct claxoneren alleen mag om gevaar te voorkomen. Kortom: je bent klaar om deze essentiële veiligheidsregels bewust en correct toe te passen in het verkeer én op je examen!

Volgende stap

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen Rijbewijs B? Je kunt naar de volgende of vorige les gaan om nog meer over de wegcode te leren. Voel je avontuurlijk? Test dan je kennis met de toets van dit hoofdstuk of duik meteen in het proefexamen om te zien hoe goed je al bent voorbereid.