Verkeerslichten

Leestijd: ±9 min


Introductie


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Oooooh, wist je dat verkeerslichten eigenlijk elke dag het spelletje ‘Red Light, Green Light’ spelen? Ze zeggen: “Stop!” als het rood is, “Voorzichtig, bijna rood!” bij oranje, en “Ga!” als het groen wordt. Net zoals bij het kinderspel dat je als kind al speelde, bepalen verkeerslichten wie mag rijden en wie moet wachten. In dit deel leer je precies wat elk licht betekent en hoe speciale lichten voor fietsers, voetgangers en trams werken. Want wie de baas is in het lichtspel, rijdt vlotter en veiliger door elk kruispunt.

Raadpleeg de officiële Belgische wegcode (3 juni 2024) op wegcode.be.


Geschiedenis


Voordat we diep in verkeerslichten duiken, laten we eens kijken waar ze vandaan komen. Als je begrijpt waarom een regel bestaat, onthoud je hem veel beter. Klaar? Laten we beginnen!

Stel je voor: Londen, 1868. Het verkeer rond het Britse parlement is een chaos van paarden, koetsen en voetgangers. Botsingen en ongelukken gebeuren vaak. Toen werd het allereerste verkeerslicht geïntroduceerd. Dit simpele licht hielp bestuurders beslissen wanneer ze konden rijden en wanneer ze moesten stoppen.

Het Britse parlement in Londen in 1868 met het eerste verkeerslicht

In 1914 in Cleveland, VS, kreeg het verkeerslicht een moderne twist: rood en groen licht. Bestuurders wisten nu wanneer ze moesten stoppen of doorrijden. Maar een probleem bleef: wat doe je als het licht net van groen naar rood wisselt?

Eén van de eerste verkeerslichten uit 1914 in Cleveland

In 1920 werd daarom het oranje licht toegevoegd: een waarschuwing om je snelheid aan te passen en veilig te stoppen.

Ontwikkeling van het verkeerslicht van twee naar drie lichten Ontwikkeling van het verkeerslicht van twee naar drie lichten

Onthoud:

Verkeerslichten regelen het verkeer bij drukke kruispunten en op plaatsen met verschillende soorten weggebruikers. Ze zorgen voor veiligheid en vloeiend verkeer. Denk altijd: elk licht heeft een reden.

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Nu je weet waar verkeerslichten vandaan komen, gaan we kijken welke verkeerslichten voor jou gelden en wat de kleuren precies betekenen.


Driekleurig


- Deze pagina is een samenvatting van "Afdeling 2.- Verkeerslichten", Art.57-62, wegcode 3 juni 2024.

1. Geldigheid


Driekleurig verkeerslicht boven de rijbaan Driekleurig verkeerslicht boven de rijbaan
- Samenvatting van art. 57, § 1

Je moet altijd de verkeerslichten volgen die:

  • boven de rijstrook hangen
  • aan de rechterkant van de rijbaan staan
Driekleurig verkeerslicht aan de rechterkant van de rijbaan Driekleurig verkeerslicht aan de rechterkant van de rijbaan

2. Kleuren


- Samenvatting van Art. 57 § 2, wegcode 3 juni 2024.

Wat de kleuren betekenen:

  • Rood licht: stop! Je mag de stopstreep of het verkeerslicht niet voorbijrijden.
  • Oranje-geel licht: stop, tenzij je al zo dicht bij het licht bent dat je niet meer veilig kunt stoppen.
  • Groen licht: je mag doorrijden.
Driekleurig verkeerslicht met rood, oranje en groen licht Driekleurig verkeerslicht met rood, oranje en groen licht

Tip:

Als je twijfelt of je bij een vast oranje licht nog kan stoppen, vraag jezelf altijd af: kan ik nog voor de lijn tot stilstand komen?

2.1 Opstelvak

Wanneer je stopt voor een rood verkeerslicht, moet je achter de stopstreep blijven. Je mag niet stoppen op het opstelvak dat is voorbehouden aan fietsers en bromfietsers klasse A.

Opstelvak voor fietsers voor een rood verkeerslicht Opstelvlak voor fietsers voor een rood verkeerslicht

3. Knipperend oranje licht


- Samenvatting van Art. 62 §1, Wegcode 3 juni 2024.

Een oranje-geel knipperlicht kondigt een potentieel gevaar aan. Het kan op verschillende manieren voorkomen:

3.1 Los licht of twee knipperende lichten

Het knipperlicht waarschuwt voor overstekende voetgangers (voorrang) of fietsers (geen voorrang).

Oranje knipperlicht met voetganger- of fietssymbool Oranje knipperlicht met voetganger- of fietssymbool

3.2 Oranje-geel licht in een driekleurig verkeerslicht

Dit licht verschijnt op kruispunten wanneer het volledige verkeerssysteem niet werkt.

Oranje-geel knipperlicht in driekleurig verkeerslicht bij storing Oranje-geel knipperlicht in driekleurig verkeerslicht bij storing

3.3 Groen licht in een driekleurig verkeerslicht

Dit licht bevindt zich bij voetgangersoversteekplaatsen. Voetgangers hebben geen voorrang en moeten op de knop drukken om het licht te laten veranderen.

Groen licht bij voetgangersoversteekplaats zonder voorrang Groen licht bij voetgangersoversteekplaats zonder voorrang

3.4 Verkeersbord

Voorrangsregels en verkeersborden blijven gelden bij een oranje knipperlicht. Enkel voorrangsborden worden met oranje knipperlichten gecombineerd.

Oranje knipperlicht gecombineerd met voorrangsbord Oranje knipperlicht gecombineerd met voorrangsbord

Onthoud:

Een oranje knipperlicht is geen bevel om te stoppen, maar een teken om op te passen en de verkeersregels te blijven volgen.

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Super! Je weet nu wat de kleuren van driekleurige verkeerslichten betekenen. We gaan kijken naar pijlen op verkeerslichten en leren welke richting je veilig mag volgen!


Pijlen


- Samenvatting van Art. 57 § 3, wegcode 3 juni 2024.

Pijlvormige verkeerslichten vervangen of vullen de cirkelvormige verkeerslichten aan. Ze betekenen hetzelfde, maar alleen in de richting van de pijl:

  • Pijlvormige lichten werken net als cirkelvormige lichten, maar het stop- of doorrijgebod geldt alleen in de richting die de pijl aangeeft.
Pijlvormig verkeerslicht dat rijrichting aanduidt Pijlvormig verkeerslicht dat rijrichting aanduidt
  • Als cirkelvormige en pijlvormige lichten samen staan, volgen bestuurders het licht voor hun rijrichting.
Pijlvormig verkeerslicht gecombineerd met cirkelvormig licht Pijlvormig verkeerslicht gecombineerd met cirkelvormig licht

Veel gemaakte fout:

Veel mensen weten niet dat als ze een groen pijl hebben, ze geen voorrang moeten geven aan: fietsers op het fietspad en voetgangers die willen of aan het oversteken zijn.

1. Ontruimingspijl


- Samenvatting van Art. 58, wegcode 3 juni 2024.

Een groene pijl naar links, apart geplaatst bij het verlaten van een kruispunt, betekent: het tegenliggende verkeer op de weg waar je van afslaat, krijgt rood licht. Zo kan jij veilig en makkelijk het kruispunt verlaten.

Ontruimingspijl op verkeerslicht voor het verlaten van kruispunt Ontruimingspijl op verkeerslicht voor het verlaten van kruispunt

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Ik daag je uit, leerling-bestuurder: moet je voorrang verlenen aan andere weggebruikers wanneer je afslaat nadat het verkeerslicht groen wordt?

  • Nee, je mag direct doorrijden zonder voorrang te geven.
  • Ja, je moet voorrang geven aan voetgangers en andere voertuigen.
  • Alleen aan voertuigen van rechts.

Super! Nu weet je alles over pijlen op verkeerslichten. Volgende stap: spitsstroken! Zo leer je wanneer je wel of niet op een spitsstrook mag rijden.


Spitsstrook


- Samenvatting van Art. 59, wegcode 3 juni 2024.

Verkeerslichten boven de spitsstrook hebben de volgende betekenis :

Spitsstrook op autosnelweg met verkeerslichten boven de rijstroken Spitsstrook op autosnelweg met verkeerslichten boven de rijstroken

1. Rode kruis


Rijden is verboden op de spitsstrook, behalve om de autosnelweg op te rijden of te verlaten.

Rood kruis boven spitsstrook: rijstrook gesloten Rood kruis boven spitsstrook: rijstrook gesloten

2. Groene pijl


Rijden is toegestaan op de spitsstrook.

Groene pijl boven spitsstrook: rijden toegestaan Groene pijl boven spitsstrook: rijden toegestaan

3. Oranje pijl


Rijden is verboden, behalve om de spitsstrook te verlaten in de richting van de pijl.

Oranjegele pijl boven spitsstrook: strook verlaten Oranjegele pijl boven spitsstrook: strook verlaten
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Geweldig! Je weet nu hoe de lichten boven de spitsstrook werkt. Nu gaan we kijken naar fietslichten en hoe deze speciaal gelden voor fietsers en bromfietsers.


Fietsers


- Samenvatting van Art. 57 § 4, wegcode 3 juni 2024.

1. Fietssilhouet


Wanneer het verkeerslicht een fietssilhouet laat zien, geldt dit alleen voor fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen. Voor hen is dit licht belangrijker dan de gewone driekleurige verkeerslichten, dus ze moeten zich aan het fietssilhouet houden.

Verkeerslicht met fietssymbool voor fietsers en bromfietsers Verkeerslicht met fietssymbool voor fietsers en bromfietsers

2. Fietssilhouet met pijlen


Als het groene, oranje-geel of rode fietssilhouet omgeven is door pijlen, geldt het licht voor alle richtingen tegelijk voor fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen.

Fietsverkeerslicht met pijlen geldig voor alle richtingen Fietsverkeerslicht met pijlen geldig voor alle richtingen

3. Oranje knipperlicht met fietssilhouet en pijl


Wanneer er een oranje-geel knipperlicht met fietssilhouet en pijl brandt tegelijk met rood of oranje-geel, mogen fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen alleen in de richting van de pijl rijden. Ze moeten wel eerst voorrang geven aan voetgangers en verkeer uit andere richtingen.

Oranje knipperlicht voor fietsers met richtingspijl Oranje knipperlicht voor fietsers met richtingspijl
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Super gedaan! Nu ken je ook de fietslichten. Klaar om te leren over bijzondere overrijdbare beddingen, speciaal voor bussen, trams en soms andere voertuigen.


Bijzondere overrijdbare bedding


- Samenvatting van Art. 60, wegcode 3 juni 2024.

Bestuurders die de bijzondere overrijdbare bedding gebruiken, zoals bussen, trams, fietsers en andere toegelaten weggebruikers, moeten letten op speciale verkeerslichten in de vorm van balken, cirkels en driehoeken, wit op zwarte achtergrond. Ze betekenen het volgende:

Bijzondere overrijdbare bedding voor trams, bussen en andere toegelaten weggebruikers Bijzondere overrijdbare bedding voor trams, bussen en andere toegelaten weggebruikers

1. Horizontale balk


Verkeerslicht voor trams en bussen met horizontale witte balk Verkeerslicht voor trams en bussen met horizontale witte balk

2. cirkel


Verkeerslicht voor trams en bussen met witte cirkel Verkeerslicht voor trams en bussen met witte cirkel

3. Omgekeerde driehoek en verticale/schuine balk


Verkeerslicht voor trams en bussen met witte pijl of driehoek Verkeerslicht voor trams en bussen met witte pijl of driehoek
Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Top! Je weet nu hoe bijzondere overrijdbare beddingen werken. Als laatste leren we alles over overwegen, zodat je veilig een spoorwegovergang kunt oversteken.


Overweg


- Samenvatting van Art. 62 § 2, § 3, wegcode 3 juni 2024.

Niet elke overweg heeft verkeerslichten of slagbomen. Als er geen verkeerslichten zijn, of als ze niet werken, mag je de overweg alleen betreden nadat je hebt gecontroleerd of er geen trein nadert. Je mag de overweg ook niet oversteken wanneer je een waarschuwingsgeluid hoort.

Overweg met verkeerslichten bij een spoorwegovergang Overweg met verkeerslichten bij een spoorwegovergang

1. Rode lichten


Twee rode lichten die om de beurt knipperen betekenen: stop! Je mag de stopstreep of, als die er niet is, het verkeerslicht zelf niet voorbijrijden.

Twee rode knipperlichten bij overweg: stoppen verplicht Twee rode knipperlichten bij overweg: stoppen verplicht

2. Wit knipperlicht


Een wit knipperlicht betekent dat je het signaal mag voorbijrijden of -gaan.

Wit knipperlicht bij overweg: doorrijden toegestaan Wit knipperlicht bij overweg: doorrijden toegestaan

Let op:

Een overweg is een gevaarlijke plek. Als jij hier een fout antwoord geeft tijdens je examen, verlies je 5 punten. Let goed op!

Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Proficiat! Je hebt nu geleerd hoe driekleurige verkeerslichten, pijlen, fietslichten en spitsstroken werken. Je weet wanneer je moet stoppen, wanneer je voorrang moet geven en hoe je veilig een overweg oversteekt. Kortom: je bent klaar om de belangrijkste verkeerslichtenregels op je examen toe te passen!


Volgende stap


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen Rijbewijs B? Je kunt naar de volgende of vorige les gaan om nog meer over de wegcode te leren. Voel je avontuurlijk? Test dan je kennis met de toets van dit hoofdstuk of duik meteen in het proefexamen om te zien hoe goed je al bent voorbereid.