Voorrang aan rechts

Introductie

Leestijd: ±6 min


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Oooooh, die simpele regel die bijna iedereen kent… en toch vaak vergeet! De voorrang aan rechts is een van de belangrijkste verkeersregels en komt voor op kruispunten zonder verkeersborden. Maar wanneer moet je echt voorrang geven? En wanneer geldt deze regel juist niet? In deze bocht ontdek je stap voor stap hoe voorrang van rechts werkt, welke uitzonderingen bestaan en hoe je veilig door kruispunten rijdt. Want wie rechts begrijpt, rijdt met links gemak door het verkeer!

Raadpleeg de officiële Belgische wegcode (3 juni 2024) op wegcode.be.

Geschiedenis


Laten we even terug in de tijd gaan! Wist je dat er vroeger helemaal geen vaste regel was voor wie voorrang had op een kruispunt? Zonder duidelijke regels leidde dat vaak tot twijfel en gevaarlijke situaties.

0.1 Verkeer zonder vaste voorrangsregels

In de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw was het verkeer een mengelmoes van koetsen, paardenwagens en de eerste auto’s. Bestuurders hielden zich vaak gewoon aan beleefdheid en kracht: wie groter of belangrijker was, ging eerst. Heel verwarrend, vooral als je van een andere straat kwam!

Historisch kruispunt met koets en vroege auto, toen er nog geen vaste verkeersregels bestonden

0.2 Het idee van voorrang van rechts

Met de opkomst van auto’s en drukker verkeer werd duidelijk dat er een uniforme regel nodig was. Rond 1905 stelde de Franse verkeersingenieur Eugène Hénard voor dat voertuigen op kruispunten voorrang zouden geven aan verkeer dat van rechts komt. Slim, toch? Zo ontstond een simpele regel die iedereen kon volgen.

Portret van Eugène Hénard, Franse verkeersingenieur die het principe voorrang van rechts voorstelde

0.3 Internationale invoering

In 1926 werd dit principe zelfs internationaal erkend tijdens een conventie in Parijs, en in 1927 nam Frankrijk het officieel op in de wet. België volgde kort daarna: voorrang aan rechts werd de standaardregel op alle kruispunten zonder borden of verkeerslichten.

Internationale verkeersconventie in Parijs waar voorrang van rechts officieel werd erkend
Professor Wegcode

Je eerste vooruitgang is gemaakt. Op naar stap twee.

Basisregel


- Deze pagina is een samenvatting van Art. 11, wegcode 3 juni 2024

1. Wat betekent voorrang aan rechts?

Elke bestuurder moet voorrang verlenen aan bestuurders (fietsers, bromfietsers, motorfietsers, ruiters, auto's, ...) die van rechts komen en mag pas verder rijden als dat veilig kan, rekening houdend met de plaats, snelheid en afstand van de andere weggebruikers.

Voorbeeld :

Blokmodel over voorrang van rechts op een kruispunt Blokmodel over voorrang van rechts op een kruispunt

2. Waar geldt voorrang aan rechts?

Deze regel geldt op alle kruispunten die niet geregelt worden door: verkeersborden, verkeerslichten of een bevoegd persoon.

Het verkeersbord kruispunt met voorrang met een rode kruis erover
Een driekleurige verkeerslicht met een rode kruis erover
Een politie agent met een rode kruis erover

2.1 Verkeersbord B17

Dit gevaarsbord duidt aan dat aan het kruispunt de regel van voorrang van rechts geldt. Deze wordt geplaatst aan kruispunten met slecht zicht van rechts om bestuurders te waarschuwen.

Verkeersbord B17: kruispunt met voorrang aan rechts
B17

3. Waar geldt voorrang aan rechts niet?

In de volgende vier situaties geldt de regel van voorrang aan rechts niet.

3.1 Aardeweg

Blokmodel dat toont dat bestuurders uit een aardeweg geen voorrang hebben Blokmodel dat toont dat bestuurders uit een aardeweg geen voorrang hebben

3.2 Oprit van een autosnelweg

Blokmodel dat toont dat bestuurders van de oprit van de autosnelweg geen voorrang hebben Blokmodel dat toont dat bestuurders van de oprit van de autosnelweg geen voorrang hebben

3.3 Rotonde

Blokmodel dat toont dat bestuurders die een rotonde oprijden geen voorrang hebben Blokmodel dat toont dat bestuurders die een rotonde oprijden geen voorrang hebben

Let op :

Een middeneiland betekent niet altijd dat het een rotonde is. Het is pas een rotonde als verkeersbord D5 - Rotonde aanwezig is. Zonder dit bord geldt nog steeds de voorrang van rechts.

Blokmodel dat toont dat bestuurders bij een middeneiland voorrang aan rechts hebben Blokmodel dat toont dat bestuurders bij een middeneiland voorrang aan rechts hebben

3.4 Verboden rijrichting

Bestuurders die uit een verboden rijrichting komen, hebben geen voorrang.

Blokmodel: bestuurder uit verboden rijrichting heeft geen voorrang Blokmodel: bestuurder uit verboden rijrichting heeft geen voorrang

Let op:

Fietsers die wel in de verboden richting mogen rijden, hebben wel voorrang.

Professor Wegcode

Prima werk. Op naar het volgende onderwerp.

Kruispunten


Kruispunten die geregelt worden door: verkeerslichten, verkeersborden of een bevoegd persoon, gebruiken de voorrang aan rechts regel niet. Maar de voorrangsregels toepassen is soms ingewikkelder dan wat het lijkt.

1. Stop- en voorrangsborden

Als bestuurders die van rechts komen een stop- of voorrangsbord met de bijbehorende wegmarkering hebben, moet je hen geen voorrang geven. Meestal staat er dan rechts op jouw rijbaan een bord dat aangeeft dat je voorrang hebt op het volgende kruispunt.

Blokmodel met stopbord ter illustratie van voorrangssituatie Blokmodel met stopbord ter illustratie van voorrangssituatie

2. Voorrangsweg en voorrangsborden

Bepaalde wegen hebben borden die aangeven dat je voorrang hebt op weggebruikers die van rechts komen. De bestuurders van rechts hebben dan een stop- of voorrangsbord rechts van hen staan.

Verkeersbord B9: voorrangsweg
B9
Verkeersbord B15: voorrang aan het volgende kruispunt
B15

Let op :

Soms maakt de weg een bocht. In dat geval zal een onderbord het tracé van de weg aanduiden.

Verkeersbord B15 met onderbord M59: voorrang aan het volgende kruispunt met aangeduide tracé
B15 + M59

3. Verkeerslichten

Als verkeerslichten aanwezig zijn, regelen zij de voorrang en vervallen de borden.

Blokmodel dat toont hoe verkeerslichten voorrang regelen op een kruispunt Blokmodel dat toont hoe verkeerslichten voorrang regelen op een kruispunt

Let op :

Bij een oranje knipperlicht blijven de voorrangsborden en -regels wel gelden.

Oranje knipperlicht Oranje knipperlicht

4. Politieagent

Wanneer een politieagent het verkeer regelt, volgen bestuurders zijn aanwijzingen. De regels van rechts en de borden gelden dan niet.

Blokmodel met politieagent die voorrang regelt op een kruispunt Blokmodel met politieagent die voorrang regelt op een kruispunt

5. Blokkeren van een kruispunt

- Samenvatting van Art. 15, wegcode 3 juni 2024

Rijd een kruispunt niet op als er file is waardoor je in het midden zou blijven staan, ook niet bij groen licht.

Blokmodel van een kruispunt en een auto die het kruispunt blokkeert Blokmodel van een kruispunt en een auto die het kruispunt blokkeert

Examenvraag

Professor Wegcode

Ik daag je uit, : geldt de voorrang aan rechts regel bij een kruispunt met een oranje knipperlicht?

  • A. Ja, bestuurders moeten voorrang geven aan verkeer van rechts.
  • B. Nee.
  • C. Alleen als er ook een voorrangsbord staat.
Professor Wegcode

Je kennis groeit verder. Op naar stap vier.

Weggebruikers


De voorrang aan rechts regel geldt voor alle bestuurders, maar er zijn uitzonderingen voor sommige onder hun.

1. Spoorvoertuigen

Spoorvoertuigen hebben altijd voorrang, ook al komen ze van links.

Tram op smalle straat met voorrang

2. Prioritaire voertuigen Zware overtreding

Een prioritair voertuig met licht- en geluidsignaal heeft altijd voorrang.

Ziekenwagen met blauwlicht en sirene, prioritaire voorrang

3. Voetgangers

Voetgangers zijn geen bestuurders en hebben dus geen voorrang van rechts, maar ze hebben voorrang in de volgende gevallen:

3.1 Oversteekplaats

  • Zonder verkeerslicht: geef voorrang aan voetgangers die zich op een oversteekplaats bevinden of op het punt staan over te steken.
Een voetgangers oversteekplaats zonder verkeerslicht
  • Met verkeerslicht: geef voorrang aan voetgangers wanneer het verkeerslicht het aanduid.
Een voetgangers oversteekplaats met verkeerslicht

Let op :

Bij een onderste oranje knipperlicht hebben voetgangers niet het recht om over te steken ze moeten op de een knop drukken om het verkeerslicht te laten veranderen.

Onderste licht in driekleurig verkeerslicht knippert oranje Onderste licht in driekleurig verkeerslicht knippert oranje

3.1 Afslaan

  • Dit geldt ook als bestuurders een cirkelvormig groen verkeerslicht hebben en links/ rechts willen afslaan.
Een groene cirkelvormige verkeerslicht Een groene cirkelvormige verkeerslicht

Let op :

Bij een groene pijl hebben voetgangers niet het recht om over te steken: de groene pijl zorgt ervoor dat de rijbaan vrij is voor je afslag.

Groene pijl licht Groene pijl licht

4. Fietspaden

Fietsers en bromfietsen klasse A op fietspaden hebben altijd voorrang, ook al komen ze van links.

Blokmodel: fietsers op fietspad hebben voorrang Blokmodel: fietsers op fietspad hebben voorrang
Professor Wegcode

Je bent bijna klaar. Op naar het laatste onderwerp.

Rijbaanversmalling


1. Voorrang met verkeersborden

Bij een rijbaanversmalling geven verkeersborden vaak aan wie voorrang moet verlenen.

Blokmodel: situatie met rijbaanversmalling en verkeersbord dat aanduid wie voorrang moet verlenen Blokmodel: situatie met rijbaanversmalling en verkeersbord dat aanduid wie voorrang moet verlenen

1.1 Voorrang bij smalle doorgang borden

Verkeersbord B19: geeft aan dat je voorrang moet verlenen aan tegenliggers.

Verkeersbord B19: smalle doorgang, voorrang verlenen aan tegenkomende bestuurders

Verkeersbord B21: geeft aan dat je voorrang hebt ten opzichte van tegenliggers.

Verkeersbord B21: smalle doorgang met voorrang ten opzichte van tegenkomende bestuurders

2. Voorrang zonder verkeersborden

Zijn er geen borden, dan moet de bestuurder aan wiens kant de versmalling of het obstakel zich bevindt voorrang verlenen aan de tegenliggers.

Een omgevallen boom op een weg buiten de bebouwde kom

2.1 Versmalling van de rijbaan borden

Verkeersbord A7a: rijbaanversmalling links en rechts
A7a
Verkeersbord A7b: rijbaanversmalling links
A7b
Verkeersbord A7c: rijbaanversmalling rechts
A7c
Professor Wegcode

Super!
Een stap dichter bij het theorie-examen.
Er liggen nog heel wat verkeersavonturen op je te wachten!

Volgende stap


Illustratie van Professor Wegcode die verkeersregels uitlegt

Klaar om verder te gaan met je theorie-examen?